Nie wiem, czy to prawdziwe, czy zrobione przez AI. Co robić?

Najpierw oddech. AI potrafi dziś podrobić twarz i głos, ale nie podrobi prostego sprawdzenia. Prawie każdy deepfake upada, gdy dasz sobie kilka minut i potwierdzisz informację u oficjalnego źródła — nie w samym nagraniu. Pośpiech to jedyna prawdziwa broń oszustów.

Pierwsze kroki, teraz

Nie reaguj na gorąco. Nie wysyłaj pieniędzy, nie podawaj danych i nie udostępniaj dalej, zanim nie sprawdzisz. Pośpiech to dokładnie to, na czym zależy oszustom.
Sprawdź źródło innym, oficjalnym kanałem: jeśli to „bank” czy „urząd” — wejdź samodzielnie na oficjalną stronę; jeśli to ktoś z rodziny — zadzwoń na znany numer.
Poszukaj oryginału: wyszukaj obraz albo zdanie z wiadomości i sprawdź, czy piszą o tym wiarygodne media. Nie oceniaj po samym nagraniu — oceniaj po źródle.
Przy głosie albo „krewnym w tarapatach”: ustalcie w rodzinie pytanie-hasło, które znacie tylko wy, i używajcie go przez telefon, gdy coś brzmi pilnie.
Jeśli nagranie służy do wyłudzenia pieniędzy albo szantażu, zgłoś je na platformie i do CERT Polska.

Czego NIE robić

Nie wysyłaj pieniędzy ani danych na podstawie filmu, nagrania głosu czy wiadomości — nieważne, jak przekonująco wyglądają.
Nie udostępniaj dalej, zanim nie sprawdzisz — możesz sam rozpowszechnić fałszywkę.
Nie daj się poganiać hasłem „działaj teraz, to pilne”.

Jak to rozpoznać następnym razem

Znane osoby, które „polecają” inwestycje: filmiki z Robertem Lewandowskim, Rafałem Brzoską (InPost) albo politykami, opakowane jak materiał z telewizyjnych wiadomości. To deepfaki — NASK ostrzega przed całymi kampaniami tego typu.
Na filmie: usta nie zgrywają się z głosem, rzadkie mruganie, „pływające” krawędzie i tło, dziwne dłonie, uszy, zęby.
W głosie: płaska intonacja, nienaturalne pauzy, brak oddechu — i „pilna” prośba o pieniądze.
Nowe konto, mało obserwujących, wyłączone komentarze, link, który szybko wyprowadza cię poza platformę.

Ten poradnik pomaga szybko działać. Nie zastępuje oficjalnych instrukcji Twojego banku, policji ani urzędów. W razie wątpliwości zadzwoń pod powyższe numery.